五倍子
RHOIS GALLA
接受學名:Rhus chinensis Mill. 、 Rhus potaninii Maxim. 、 Rhus punjabensis Stewart in Brandis 、 Schlechtendalia chinensis (Bell, 1851)
⚠️ 本品為五倍子蚜蟲 Schlechtendalia chinensis 寄生於鹽膚木等漆樹屬植物葉上形成之蟲癭,係植物與蚜蟲交互(造癭)之產物,非並列基原。
| 欄位\藥典 | 臺灣中藥典第四版THP IV | 中國藥典2025ChP 2025 | 韓國藥典12KP XII | 越南藥典5VP V |
|---|---|---|---|---|
| 收載名 | 五倍子 | 五倍子 | 오배자(五倍子) | Ngũ bội tử |
| 生藥名 | RHOIS GALLA | GALLA CHINENSIS | Galla Rhois | GALLA CHINENSIS |
| 英文名 | Chinese Gall | Wubeizi | Rhus Galls | — |
| 科別 | 漆樹科 Anacardiaceae | 漆樹科 Anacardiaceae | 漆樹科 Anacardiaceae | 漆樹科 Anacardiaceae |
| 基原 | 漆樹科 Anacardiaceae 植物鹽膚木 Rhus chinensis Mill.、青麩楊 Rhus potaninii Maxim. 或紅麩楊 Rhus punjabensis J.L.Stewart var. sinica (Diels) Rehder & E.H.Wilson 葉上之蟲癭,主要由五倍子蚜蟲 Schlechtendalia chinensis (Bell) 寄生而形成 | 漆樹科植物鹽膚木 Rhus chinensis Mill.、青麩楊 Rhus potaninii Maxim. 或紅麩楊 Rhus punjabensis Stew. var. sinica (Diels) Rehd. et Wils. 葉上的蟲癭,主要由五倍子蚜 Melaphis chinensis (Bell) Baker 寄生而形成 | 五倍子蚜 Schlechtendalia chinensis Bell (Pemphigidae) 寄生於漆樹科植物 Rhus javanica、青麩楊 Rhus potaninii Maximowicz 或紅麩楊 Rhus punjabensis Stewart var. sinica 葉上所形成之蟲癭 | 五倍子蚜 Melaphis chinensis (Bell.) Baker(同物異名 Schlechtendalia chinensis Bell.)寄生於鹽膚木 Rhus chinensis Muell. 葉上所形成之乾燥蟲癭 |
| 藥用部位 | 葉上之蟲癭(五倍子蚜蟲寄生形成) | 蟲癭 | 蟲癭(葉上,五倍子蚜 Schlechtendalia chinensis 寄生形成) | 葉上之蟲癭(gall on leaf) |
| 含量 | 沒食子酸(Gallic acid)≥50.0%、鞣質(Tannins)≥50.0%;稀乙醇抽提物≥47.0%、水抽提物≥40.0% | 醇溶性浸出物≥75.0%、鞣質≥50.0% | —(無定量指標) | hydrolysed gallic acid ≥50.0% |
| 貯藏法 | 本品應冷藏或置於陰涼乾燥處,並防壓碎。 | 置通風乾燥處,防壓。 | 密閉容器保存(Preserve in well-closed containers) | 乾燥處保存(Store in a dry place, protect from pressure, cracking and crushing) |
| 用途分類 | 收澀藥。 | — | — | — |
| 性味與歸經 | 酸、澀,寒。歸肺、大腸、腎經。 | 酸、澀,寒。歸肺、大腸、腎經。 | — | — |
| 功能 | 斂肺降火,澀腸止瀉,斂汗止血,收濕斂瘡,固精。 | 斂肺降火,澀腸止瀉,斂汗,止血,收溼斂瘡。用於肺虛久咳,肺熱痰嗽,久瀉久痢,自汗盜汗,消渴,便血痔血,外傷出血,癰腫瘡毒,皮膚溼爛。 | — | — |
| 用法與用量 | 3~6g;外用適量。 | 3~6g。外用適量。 | — | — |
| 注意事項 | —(無特殊注意) | —(無特殊注意) | — | — |