黃精
POLYGONATI RHIZOMA
接受學名:Polygonatum cyrtonema Hua 、 Polygonatum sibiricum Redouté 、 Polygonatum kingianum Collett & Hemsl.
| 欄位\藥典 | 臺灣中藥典第四版THP IV | 中國藥典2025ChP 2025 | 日本藥局方/局外生藥規格JP XVIII·局外生規 | 韓國藥典/生藥規格集KP XII·KHP | 越南藥典5VP V | 印度阿育吠陀藥典API | 印度阿育吠陀藥典API |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 收載名 | 黃精 | 黄精 | オウセイ | 황정(黃精) | Hoàng tinh (Thân rễ), Củ cây cơm nếp, Đại hoàng tinh, Hoàng tinh đầu gà, Hoàng tinh dạng gừng | Mahāmedā | Medā |
| 生藥名 | POLYGONATI RHIZOMA | POLYGONATI RHIZOMA | Polygonati Rhizoma | Polygonati Rhizoma | RHIZOMA POLYGONATI | — | — |
| 英文名 | Solomonseal Rhizome | Huangjing | Polygonatum Rhizome | Polygonatum Rhizome | — | Mahameda | — |
| 科別 | 百合科 Liliaceae | 百合科 Liliaceae | 百合科 Liliaceae | 百合科 Liliaceae | 鈴蘭科 Convallariaceae | 百合科 Liliaceae | 百合科 Liliaceae |
| 學名 | 多花黃精 Polygonatum cyrtonema 黃精 Polygonatum sibiricum 滇黃精 Polygonatum kingianum | 滇黄精 Polygonatum kingianum 黄精 Polygonatum sibiricum 多花黄精 Polygonatum cyrtonema | 滇黃精 Polygonatum kingianum 黃精 Polygonatum sibiricum 多花黃精 Polygonatum cyrtonema Polygonatum falcatum ▸ JP18 原文四基原,含ナルコユリ Polygonatum falcatum A. Gray(韓國 KP12 亦收,臺/中/越未收);均經蒸製。 | Polygonatum sibiricum Polygonatum falcatum Polygonatum kingianum Polygonatum cyrtonema | Polygonatum kingianum Polygonatum sibiricum Polygonatum cyrtonema | Polygonatum cirrhifolium ▸ ⚠️ API 基原為 Polygonatum cirrhifolium,與本品 Polygonatum cyrtonema、Polygonatum sibiricum、Polygonatum kingianum 同屬異種,僅供同屬對照參考。 | Polygonatum cirrhifolium ▸ ⚠️ API Medā(API Part I Vol.6 p.111)與本品同屬異種,僅供同屬對照參考;基原說明見 IN 欄。 |
| 藥用部位 | 乾燥根莖 | 乾燥根莖 | 根莖 | (steamed rhizome) | 乾燥根莖(rhizomes) | 乾燥根莖及根(dried rhizome and root) ⚠️ API 為乾燥根莖及根,臺灣為「乾燥根莖」。 | 乾燥根莖(dried rhizome) |
| 含量 | 稀乙醇抽提物≥39.0%、水抽提物≥39.0% | 醇溶性浸出物≥45.0%、黃精多糖(以無水葡萄糖計)≥7.0% | —(無成分定量) | —(無定量指標) | 50%乙醇抽提物≥45.0%(熱浸法) | 醇溶性抽提物≥4.5%、水溶性抽提物≥70% | 醇溶性抽提物≥25% |
| 貯藏法 | 本品應冷藏或置於陰涼乾燥處,並防黴、防蟲蛀。 | 置通風乾燥處,防黴,防蛀。 | 密閉容器保存(Well-closed containers) | 密閉容器保存(Preserve in well-closed containers) | 陰涼乾燥處保存,防黴、防蟲蛀(Store in a cool and dry place, protect from mould and weevils.) | — | — |
| 用途分類 | 補益藥(補陰)。 | — | — | — | — | — | — |
| 性味與歸經 | 甘,平。歸脾、肺、腎經。 | 甘,平。歸脾、肺、腎經。 | — | — | — | — | — |
| 功能 | 滋陰潤肺,補脾益氣。 | 補氣養陰,健脾,潤肺,益腎。用於脾胃氣虛,體倦乏力,胃陰不足,口乾食少,肺虛燥咳,勞嗽咳血,精血不足,腰膝痠軟,鬚髮早白,內熱消渴。 | — | — | — | Bālaroga(小兒病)、Dāha(灼熱感)、Jvara(發熱)、Kāmalā(黃疸)、Kṣaya(虛勞消耗)、Raktapitta(出血症)、Raktavikāra(血液病)、Kṣata kṣīṇa(胸傷虛損) | Bālaroga(小兒病)、Bhagandara(肛瘻)、Gulma(腹部腫塊)、Kāmalā(黃疸)、Kārśya(消瘦)、Kāsa(咳嗽)、Kṣaya(虛勞消耗)、Naktāndhya(夜盲)、Netrasrāva(流淚)、Rājayakṣmā(肺癆)、Raktapitta(出血症)、śoṣa(消瘦)、śvāsa(喘)、Timira(視物昏暗)、Visarpa(丹毒) |
| 用法與用量 | 9~15g。 | 9~15g。 | — | — | — | 3–6 g | 3–6 g(粉末 Cūrṇa) |
| 注意事項 | —(無特殊注意) | —(無特殊注意) | — | — | — | — | — |